بهترین وکیل پایه یک دادگستری در غرب تهران با تجربه و مهارت لازم برای حل مشکل در حوزه (دعاوی کیفری) به پرونده شما راه کارهای حقوقی موثری ارائه میدهد.
گروه وکلای امید لاهیجانی نژاد در تمامی زمینههای مختلف حقوقی و کیفری تخصص داشته و با چندین سال سابقه کار و تجربه امور کیفری 
پیگیری پرونده ها و خدمات حقوقی شما را از صفر تا صد 
به عهده میگیرند.
برای مشاوره در انواع پروندههای قضایی با ما در تماس باشید: 02188699518 (09121144321)
بهترین وکیل پایه یک دادگستری در غرب تهران
تیم حقوقی ما به کسب موفقیت شهرت دارد. به ما اعتماد کنید تا از شما حمایت کنیم.
ربا، به عنوان یکی از جرایم مالی، همواره مورد توجه نظامهای حقوقی بوده است. در حقوق ایران نیز، ربا به عنوان یک جرم شناخته شده و برای آن مجازاتهایی تعیین شده است. در این مقاله، به بررسی جرم ربا، عناصر قانونی آن، و نقش وکیل متخصص در پروندههای ربا میپردازیم.
بخش اول: ربا چیست؟✅
📝 ربا در لغت به معنای زیادی، فزونی و نمو است و در اصطلاح حقوقی، به معنای دریافت مبلغ یا مال اضافی در ازای قرض یا معامله است. ربا میتواند به دو صورت ربای قرضی و ربای معاملی باشد.
- ربای قرضی: دریافت مبلغ یا مال اضافی در ازای قرض دادن مال یا پول.
- ربای معاملی: دریافت مبلغ یا مال اضافی در ازای معاملهای که در آن دو کالای همجنس با مقادیر متفاوت مبادله میشوند.
رباخواری حالتی است که فردی از دیگری وجه یا مال اضافی را دریافت می کند برای تحقق این جرم صرف توافق طرفین برای دریافت و پرداخت وجه اضافی کفایت می کند. قرآن کریم در سوره هاى نساء، آل عمران، بقره و روم ربا را عملى نامشروع و حرام قلمداد کرده است.علاوه بر آیات قرآنی ،روایت نیز بر نامشروع بودن و گناه بودن ربا دلالت دارند.قانون مجازات اسلامی در ماده ۵۹۵در تعریف ربا چنین بیان داشته است: هرگونه توافق بین دو یا چند نفر تحت هر قراردادی از قبیل بیع، قرض، صلح و امثال آن که جنسی را با شرط اضافه با همان جنس مکیل و موزون معامله کند یا اضافه بر مبلغ پرداختی، دریافت نماید، ربا محسوب و جرم شناخته میشود. بنابراین رباخواری علاوه براینکه گناه می باشد جرم نیز بوده و قابل مجازات می باشد.
بخش دوم: عناصر قانونی جرم ربا✅
برای تحقق جرم ربا، سه عنصر قانونی باید وجود داشته باشد:
- عنصر مادی:
- دریافت مبلغ یا مال اضافی
- توافق بین طرفین بر دریافت مبلغ یا مال اضافی
- برای اینکه جرم ربا محقق شود باید عملیا مادی که اصولا انجام فعل است صورت بگیرد ماده 595 قانون مجازات اسلامی رکن مادی جرم ربا را اعم از دریافت کردن،پرداختن و واسطه شدن بین دریافت و پرداخت برشمرده است.
مرتکب جرم ربا با توجه به واژه دو یا چندنفر درصدر ماده 595 ،شخص حقیقی می باشد.و اگر معامله ربوی بین شخص حقیقی و حقوقی واقع شود مسئولیت کیفری متوجه شخص حقیقی می باشد.
در رابطه با واسطه گر معامله ربوی باید گفت که نقش واسطه گر همان معاونت در جرم است كه ارتكاب ربا به واسطه این فرد تسهيل مي ات شود اولا باید واسطه گری توسط او انجام شود و ثانیا می باید از سوی دو طرف معامله دریافت و پرداخت صورت بگیرد.
نکته:اگر معامله ربوی جرم قابل مجازات نباشد به مانند تبصره 2 و 3 ماده 595 قانون مجازات اسلامی،واسطه گری در آن هم قابل مجازات نمی باشد.
موضوع جرم ربا، مال متعلق به غیر یا همان ربا دهنده است كه بصورت مازاد بر اصل مطالبات طرف در معاملات ربوي مصداق پيدا مي كند.
نکته:برای اینکه ربای معاملی صورت بگیرد می بایست مالی که بین آنها رد و بدل می شود مربوط به طرفین معامله باشد و تعلق مال به ثالث سبب خروج از عنوان ربا می شود.
نکته:در صورتی که ربادهنده از اموالي كه با ديگران به نحوه اشاعه شريك است قرض ربوي دريافت كند ربا مصداق پيدا نخواهد كرد، چرا كه شخص نمي تواند به خودش ربا دهد و از طرفي جزء جزء مال مشاع متعلق به كليه شركاء نيز مي باشد.
لازم به ذکر است که جرم ربا از جمله جرایم مقید به نتیجه می باشد و اگر نتیجه موردنظر محقق نشود جرم ربا تحقق پیدا می کند.نتیجه این جرم رد و بدل کردن مال یا وجه می باشد.
- عنصر معنوی:
- علم و آگاهی مرتکب به ربوی بودن عمل
- قصد و اراده مرتکب در انجام عمل ربوی
- جرائم می بایست علاوه بر رکن قانونی و رکن مادی دارای رکن قانونی نیز باشند به جز جرائم مادی صرف.جرم ربا به مانند سایر جرائم دارای سوء نیت عام و خاص است . سوء نیت عام در جرم ربا همان قصد حصول توافق جهت انجام معامله و قرارداد بین شخص ربا دهنده و ربا گیرنده است و سوء نیت خاص تحصیل منفعت با شرط اضافه با همان جنس مکیل و موزون و یا دریافت کردن مبلغی زائد بر مبلغ پرداختی در قرض و وام و غیره است . در واقع بین عمل واقع شده می بایست رابطه علیت موجود باشد که همانا تحصیل مال یا نفعی است که مورد توافق قرار گرفته است.
- عنصر قانونی:
- ماده 595 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده)
- رکن قانونی جرم ربا ماه 595 قانون مجازات اسلامی می باشد براساس این ماده:هرنوع توافق بین دو یا چند نفر تحت هر قراردادی از قبیل بیع ،قرض،صلح و امثال آن جنسی را به شرط اضافه با همان جنس مکیل وموزون معامله نماید و یا زائد بر مبلغ پرداختی،دریافت نماید ربا محسوب و جرم شناخته می شود .مرتکبین اعم از ربادهنده،رباگیرنده و واسطه بین آنها علاوه بر رد اضافه به صاحب مال به شش ماه تا سه سال حبس و تا74 ضربه شلاق و نیز معادل مال مورد ربا به عنوان جزای نقدی محکوم می گردند.
تبصره 1- در صورت معلوم نبودن صاحب مال،مال مورد ربا از مصادیق مجهول المالک بوده و در اختیار ولی فقیه قرار خواهد گرفت.
تبصره 2-هرگاه ثابت شود ربادهنده در مقام پرداخت وجه یا مال اضافی مضطر بوده از مجازات مذکور در این ماده معاف خواهد شد.
تبصره 3- هرگاه قرارداد مذکور بین پدر و فرزند یا زن و شوهر منعقد شود یا مسلمان از کافر ربا دریافت کند مشمول مقررات این ماده نخواهد بود.
همچنین قانونگذار در اصل 49 قانون اساسی به جرم ربا پرداخته است براساس این اصل:: دولت موظف است ثروت هاي ناشي از ربا غصب، رشوه، اختلاس، سرقت، قمار، سود استفاده از موقوفات، سوء استفاده از مقاطعه كاري ها و معاملات دولتي، فروش زمينهاي موات و مباحات اصلي، دائر كردن اماكن فساد و ساير موارد غير مشروع را گرفته و به صاحب حق رد كند و درصورت معلوم نبودن او به بيت المال بدهد. اين حكم بايد با رسيدگي و تحقيق و ثبوت شرعي به وسيله دولت اجراء شود.
بخش سوم: چرا به وکیل متخصص در پرونده ربا نیاز داریم؟✅
پروندههای ربا، به دلیل پیچیدگیهای قانونی و مالی، نیاز به تخصص و تجربه وکیل متخصص دارند. وکیل متخصص در پروندههای ربا، میتواند:
- به موکل خود در جمعآوری مدارک و مستندات لازم کمک کند.
- به موکل خود در تنظیم شکوائیه یا لایحه دفاعیه کمک کند.
- در جلسات دادگاه، از حقوق موکل خود دفاع کند.
- راهکارهای قانونی مناسب برای دفاع از موکل خود را ارائه دهد.
در این خصوص می توانید با شماره های 09121144321 و 02188699518 تماس حاصل نمایید.
بخش چهارم: راهکارهای قانونی برای دفاع در پرونده ربا:✅
وکیل متخصص در پروندههای ربا، میتواند از راهکارهای قانونی مختلفی برای دفاع از موکل خود استفاده کند. برخی از این راهکارها عبارتند از:
- ارجاع به کارشناسی: در صورتی که در پرونده، ابهاماتی در خصوص ربوی بودن عمل وجود داشته باشد، وکیل میتواند از دادگاه درخواست ارجاع پرونده به کارشناسی را نماید.
- استناد به شرایط عرفی و اقتصادی: در برخی موارد، شرایط عرفی و اقتصادی جامعه، میتواند توجیهکننده دریافت مبلغ یا مال اضافی باشد. وکیل میتواند با استناد به این شرایط، از موکل خود دفاع کند.
- انکار توافق اضافی: وکیل میتواند با ارائه مدارک و مستندات، توافق بر دریافت مبلغ یا مال اضافی را انکار کند.
- وجود وجه التزام در قرارداد: وکیل میتواند با استناد به اینکه مبالغ اضافه در قرارداد وجه التزام بوده است از موکل خود دفاع نماید.
وکیل کیفری غرب تهران:
در صورتی که در غرب تهران با پرونده ربا مواجه شدهاید، میتوانید از خدمات وکیل کیفری متخصص در این زمینه استفاده کنید. وکیل کیفری غرب تهران، با آگاهی از قوانین و مقررات مربوط به ربا، میتواند به شما در طرح شکایت یا دفاع در پرونده ربا کمک کند.
بخش پنجم: شرایط تحقق جرم ربا و رباخواری✅
مقررات ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامب حاکی است که عنصر ماده بزه ربا ممکن است به سه طریق محقق شود:
پرداخت
دریافت
وساطت یا معاونت در عملیات ربوی
براساس فقه و قانون تا زمانی که وجه اضافی دریافت نشود، ربا محقق نخواهد شد؛ بنابراین صرف توافق به اینکه شخصی وجهی را در قبال وجه اضافی به کسی بدهد، این عمل جرم نبوده و ربا نیست ملاک اخذ وجه است. در صورتی که ثابت شود دارنده چک آن را به عنوان ربا دریافت کرده حق مطالبه وجه آن چک را نداشته و باید به صادر کننده مسترد کند البته باید توجه داشت تا زمانی که وجه چک دریافت نشده است ربا محقق نمیشود.
شرایط تحقق جرم ربا به قرار زیر می باشد:
الف) وجود توافق و تراضی بین طرفین
مطابق ماده، برای اینکه عمل ربا محقق شود، طرفین باید به صورت کتبی یا شفاهی، توافق نمایند که سود اضافه ای به مبلغ اصلی قرض اضافه شود. در غیر این صورت، چنانچه علاوه بر مبلغ مورد قرض، مقترض (قرض گیرنده)با میل و اختیار خود و به عنوان هبه مبلغ مازادی را به مقرض (قرض دهنده) بپردازدچنین عملی ربا محسوب نمیشود.
ب) شرط اضافه
شرط اضافه به این معنی است که طرفین توافق کنند ، مبلغی اضافه را که از لحاظ اقتصادی نیز قابل توجه باشد، اضافه بر مبلغ قرض، به بدهی اضافه نمایند.(قرض گیرنده در موقع پرداخت مبلغ اصلی ،مبلغی اضافه برآن را به قرض دهنده بپردازد)
ج) دریافت سود اضافی توسط ربا گیرنده
مبلغ ربا باید توسط ربا دهنده داده شده و توسط ربا گیرنده دریافت شود. در غیر این صورت حتی با پرداخت ربا دهنده، در صورتی که به قبض ربا گیرنده نرسد حتی در صورت توافق بر شرط اضافه در معاملهی ربوی، ربا صورت نمیگیرد. این شرط زمانی اهمیت پیدا می کند که به صرف دریافت سند پرداخت وجه مازاد (مانند دریافت چک و سفته) بدون گرفتن وجه یا مال موردنظر ربا تحقق پیدا نمیکند.بنابراین تا زمانی که مبلغ به قبض ربادهنده نرسد جرم ربا تحقق پیدا نمی کند.
نتیجهگیری
💡پروندههای ربا، به دلیل پیچیدگیهای قانونی و مالی، نیاز به تخصص و تجربه وکیل متخصص دارند. وکیل متخصص در پروندههای ربا، میتواند با ارائه راهکارهای قانونی مناسب، از حقوق موکل خود دفاع کند.💡
به تنهایی با مسائل حقوقی مواجه نشوید. به تیم ماهر ما برای راهنمایی اعتماد کنید. امید لاهیجانی نژاد وکیل پایه یک دادگستری
